Het Nederlandse stroomnet zit vol. Tot voor kort was netcongestie vooral een probleem voor grote bedrijven, maar sinds 1 juli 2026 kunnen ook huishoudens en kleine ondernemers op een wachtlijst belanden voor een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting. Wat betekent dat als je een warmtepomp, airco of laadpaal wilt? We zetten de feiten en de praktische gevolgen op een rij.
Netbeheerders werken sinds 1 januari 2026 met een maatschappelijk prioriteringskader: wie het net ontlast of een maatschappelijke functie vervult, krijgt voorrang bij een nieuwe aansluiting. Het oude principe van wie het eerst komt, het eerst maalt, geldt in congestiegebieden niet meer.
Sinds 1 juli 2026 behandelen netbeheerders groot- en kleinverbruikers gelijk. Gereserveerde netcapaciteit gaat eerst naar geprioriteerde aanvragen, zoals woningbouw, zorg en veiligheid. Huishoudens en mkb-bedrijven met een aansluiting tot 3×80 ampère die een verzwaring of nieuwe aansluiting aanvragen, kunnen daardoor op een wachtlijst komen. Afhankelijk van de regio kan de wachttijd oplopen van 1 tot 2 jaar naar 5 tot zelfs 10 jaar. Ter illustratie: er staan al ruim 14.000 grootverbruikers op de wachtlijst en netbeheerder TenneT waarschuwde begin 2026 dat onder meer Utrecht, Gelderland en Flevoland tegen hun grenzen aanlopen. Ook in ons werkgebied, het Gooi en Eemland, is de ruimte op het net beperkt.
Er is ook voorzichtig goed nieuws. In de eerste helft van 2026 investeerden de netbeheerders fors: Enexis maakte zo’n 1.150 megawatt extra capaciteit vrij en bij Liander daalde de wachtlijst voor het eerst licht. Structureel is het probleem daarmee nog niet opgelost.
Een belangrijk detail dat vaak wordt gemist: het aardgasvrij maken van bestaande woningen valt sinds 1 juli 2026 onder de categorie basisbehoeften in het prioriteringskader. Wie zijn woning verduurzaamt met bijvoorbeeld een warmtepomp staat er dus beter voor dan veel andere aanvragers, mocht er al een netaanpassing nodig zijn.
Meestal niet, en dat is het eerlijke verhaal dat nogal eens ontbreekt in de discussie. Een goed gedimensioneerde warmtepomp voor een gemiddelde woning vraagt op vol vermogen enkele kilowatts en past in de praktijk vrijwel altijd op de bestaande aansluiting. Hetzelfde geldt voor een airco: die trekt vaak minder stroom dan een waterkoker. Problemen ontstaan vooral bij een opeenstapeling: warmtepomp plus laadpaal plus inductie koken plus thuisbatterij op een krappe eenfase-aansluiting.
Daarom begint een goede installatie altijd met een warmteverliesberekening en een blik op de meterkast. Een warmtepomp die precies past bij de woning heeft minder vermogen nodig, moduleert rustig door en veroorzaakt geen onnodige pieken. Zo blijft een netverzwaring, en dus de wachtlijst, in de meeste gevallen buiten beeld.
Voor zakelijke klanten is de impact groter. Wil je koeling uitbreiden, een pand elektrificeren, laadpunten plaatsen of een nieuwe vestiging openen, dan kan een zwaardere aansluiting nodig zijn. Ons advies: inventariseer nu of je plannen extra vermogen vragen en dien de aanvraag bij de netbeheerder zo vroeg mogelijk in, ook als de plannen nog niet definitief zijn. Wie wacht, sluit achteraan aan.
Daarnaast valt er binnen de bestaande aansluiting vaak meer te halen dan gedacht. Slimme aansturing, spreiding van pieken en efficiëntere klimaattechniek verlagen het gevraagde vermogen. Op onze pagina over zakelijke klimaatoplossingen lees je hoe we dat aanpakken voor onder meer horeca, retail en kantoren.
Wil je weten of jouw woning of bedrijfspand klaar is voor een warmtepomp, airco of uitbreiding zonder gedoe met het stroomnet? Plan een gratis adviesgesprek. We rekenen eerlijk voor je door wat je aansluiting aankan en wat de slimste volgorde is. Neem contact op via onze contactpagina of bel 035 203 1819.
